صفحه اصلی / وبلاگ /

قدیمی‌ترین کارخانه عطرسازی جهان


قدیمی‌ترین کارخانه عطرسازی جهان

۱۴۰۱/۸/۳

مدت زمان مطالعه : ۱۰ دقیقه

قدیمی‌ترین کارخانه عطرسازی جهان نه در پاریس است و نه در میلان و... . این کارخانه واقع در شهر كلن آلمان است که چندی پیش سالگرد 300 سالگی‌اش را جشن گرفت. حدود 300 سال پیش برادران فارینا شروع به تجارت کالاهای تجملی کردند. در این بین کالای خاصی را به فروش رساندند و آن عطری بود که خود آنها با مرکبات ساخته بودند. جوواني ماريا فارينا عطاری ایتالیایی بود که در نامه‌ای به برادرش این چنین عطر را توصیف می‌کند: من عطري يافته‌ام كه مرا ياد صبحي بهاري در ايتاليا مي‌اندازد. عطري مثل عطر نرگس‌هاي كوهي پس از باران. اين عطر روح مرا تازه و زنده مي‌كند.

​آیا می‌دانید قدیمی‌ترین کارخانه عطرسازی جهان در کجا قرار دارد؟

درباره کارخانه جان ماریا فارینا

کارخانه جان ماریا فارینا در شهر کُلن آلمان قرار دارد که قدیمی‌ترین کارخانه تولید عطر در جهان است و در طی دوران ۳۱۰ ساله فعالیت خود با جعل و کلاهبرداری در حوزه عطر  ادکلن مبارزه کرده است. به بیانی دیگر جان فارینا در تاریخ ۱۳ ژوئیه سال ۱۷۰۹ میلادی کارخانه تولیدی عطر خود را در منزل تأسیس کرد. خانواده وی ایتالیایی تبار و اهل سانتا ماریا مگیوره در پیمونت بودند. در ابتدا این کمپانی بزرگ به فروش اقلام مد و فشن پرداخت تا اینکه برادر کوچک فارینا در سال میلادی ۱۷۱۴ به این شرکت پیوست.

یوهان ماریا فارینا که متولد سال ۱۶۶۶ میلادی بود و در سال ۱۷۶۶ میلادی چشم به جهان فرو بست، آبی معطر که به آب معجزه آسا شهرت یافت تولید کرد که در آن زمان برای تأثیرات دارویی آن نیز مورد استفاده قرار میگرفت. این عطر تازه و پرطراوات تولید شده توسط یوهان فارینا با عطرهای سنگین و بسیار گران قیمتی که در میان اشراف آن زمان رایج بود تفاوت زیادی داشت. در واقع این ماده اثر بخش بر پایه اسانس مشک نبود و بلکه بر پایه نت‌های ترنج، لیمو و پرتقال تهیه شده بود. عطر تولید شده آنچنان با طراوت بود که یوهان ماریا در مورد آن گفته: عطر من مانند یک صبح بهاری ایتالیایی پس از باران است.

یوهان که از ایتالیا به شهر فرزند خوانده خود مهاجرت کرده بود و در آنجا ساکن بود به احترام وی نام اختراع خود را «کلن-COLOGNE» گذاشت. این محصول که قرار بود آهسته و آرام جهانی و به عنوان برندی ارزشمند معرفی شود به لطف بینی منحصر به فرد فارینا، سیاست تهیه و خرید مستقل مواد اولیۀ با کیفیت، عملیات تولید ساختار یافته و همچنین مهارت های تولید ادکلن‌های اصل، به سرعتی باور نکردنی در جهان رشد کرد. فارینا عملاً مخترع ادکلن در جهان است و طعم و رنگ و رایحه تولیدات مدرن وی با عطرهای قدیمی فاصله زیادی دارد.

شاید این نکته خالی از لطف نباشد که برای خانواده فارینا، فروش «آبِ معطر» همچنان تجارتی ثانویه محسوب می‌شد و این یوهان مارینا بود که پس از مرگ برادرش کار اصلی تولید حرفه‌ای ادکلن را از سال ۱۷۳۳ میلادی در مکانی جدید معروف شده به «FARINA GEGENUBER» ادامه داد.

عطر شاهزاده‌ها و مشاهیر

محبوبیت آب معطر به سرعت و ابتدا در فرانسه و قاره اروپا افزایش یافت. برند ادکلن EAU DE COLOGNE تا اواخر قرن ۱۹ میلادی مشهورترین تولید کننده و تأمین کننده ادکلن در جهان شناخته می‌شد. «ادکلن» تأمین کننده عطریات مورد نیاز درباریان و مشاهیر آن زمان شد و بسیاری از شخصیت‌های مشهور از موتزارت، شیلر و ناپلئون گرفته تا بتهون، اسکار وایلد، توماس‌مان مشتریان این برند شهیر بودند. همه اقلام به فروش رفته در بایگانی این شرکت قدیمی تولید ادکلن اورجینال موجود است و حتی می‌توان سفارش بیش از ۶۰۰ بطری از برخی درباریان و یا ۶ لیوان ادکلن. از یوهان ولفگانگ فون گوته شاعر و ادیب شهیر آلمانی پیدا کرد.

تقلید و کپی‌برداری بیشتر

این موفقیت باطراوت و پر‌نشاط فارینا، مقلدان بسیاری را برانگیخت تا به صحنه تقلید و کپی برداری محصولی ارزشمند ادکلن اورجینال هدایت شوند. به عبارتی پیش از ایجاد قانون مالکیت صنعتی، هرکس می‌توانست بدون مانعی به تولید محصول اقدام کند و در نتیجه تعداد زیادی ادکلن مشابه در بازار عطر ادکلن جهان ظاهر شد. اما سرانجام محصولات کپی شده و تقلبی از کالای اصل شناخته شدند.

یکی از این موارد کار پر حاشیۀ ویلهلم مولنس WILHELM MULHENS بود که با افتتاح شرکتی شبیه به نام فارینا از این طریق سود ببرد. این آغاز اختلافی طولانی بود و مولنس با استخدام افرادی که نام خانوادگی فارینا داشتند نامی رایج در ایتالیا و هیچ ارتباطی به فارینای اصلی داستان ادکلن‌ها نداشتند. به عنوان کارمندان و شرکای خود به توجیه فروش بیشتر ادکلن مشابه و تقلبی در بین عامه مردم میکرد تا از نام فارینا سوء استفاده کند.

حمایت از علامت تجاری پیش از حقوق مالکیت معنوی

بنابراین فارینای اصلی مجبور شد تا در تاریخ ۲۹ ماه سپتامبر سال ۱۸۰۵ اطلاعیه ای را صادر کند تا از نفوذ دیگر نام‌های مشابه، کپی برداران و مقلدان ادکلن اورجینال در امان بماند. پس از سال ۱۸۷۳ میلادی بود که برند فارینای اصلی با تکیه بر قانون مالکیت معنوی موفق شد تا در مقابل مولنس بایستد و بر این اساس استفاده از نام فارینا برای شرکت مولنس کاملاً ممنوع شد. امروزه این شرکت به Mäurer & Wirtz تعلق دارد. باید توجه داشت که امروزه هر دو برند (اصل و تقلیدی) از قدیمی ترین مارک‌های عطر ادکلن جهان هستند.

پیشگام ایجاد و حفاظت از مالکیت صنعتی

جای تعجب نیست که در پس این پستی و بلندی‌ها، خانواده فارینا از پیشگامان توسعه حقوق مالکیت صنعتی معرفی شوند. آقای ژان ماری فارینا-JEAN MARIE FARINA متولد ۱۸۰۹ که در سال ۱۸۸۰ میلادی چشم از جهان فروبست، برای ایجاد حقوق مالکیت صنعتی دهه‌ها جنگید. وی در نهایت در ماه نوامبر ۱۸۷۴ میلادی موفق شد تا اولین قانون مراقبت از علائم تجای را در آلمان تصویب تصویب کند و در نهایت در اول ماه می ۱۸۷۵ میلادی این قانون در کل کشور آلمان اجرایی شد. در نهایت این یوهان ماریا فارینا و شرکتش بود که توانست برچسب‌های خود را به عنوان علائم تجاری بر روی اولین ادکلن COLOGNE جهان ثبت کند.

آب معطر و نام‌های تجاری

در هر حال باید دانست که فارینا سال‌های متمادی است که در حال جنگ برای دفاع از اورجینالیتی و جلوگیری از تقلب و سواستفاده است. در پایگاه اطلاعاتی ثبت اختراعات آلمان نیز علائم تجاری یافت می‌شوند که بسیار شبیه به علامت تاریخی، تجاری فارینای اصل هستند و یا حتی نشانی‌های پستی مشابه‌ای را نشان می‌دهند.

امروزه ادکلن EAU DE COLOGNE اصطلاحی رایج در میان عامه مردم است که به عنوان عطری بسیار سبک و با طراوت شناخته می‌شود. یکی از بهترین و قدیمی‌ترین ادکلن‌های موجود در ایران آرامیس طلایی و ادوتویلت مردانه دریک DERRICK EDT است.